หวายแท้ คือลำต้นของปาล์มเลื้อยที่ขึ้นในป่าเขตร้อน นำมาตากแห้งและแปรรูปเป็นเส้นสำหรับสาน ส่วน หวายเทียม คือเส้นพลาสติก เช่น โพลีเอทิลีน (PE) หรือพีวีซี (PVC) ที่ผลิตให้มีหน้าตาคล้ายหวาย หวายเทียมทนแดดทนฝนได้ดีกว่า ส่วนหวายแท้ให้ผิวสัมผัส น้ำหนัก และความงามตามธรรมชาติที่วัสดุสังเคราะห์ทำซ้ำไม่ได้
หวายแท้คืออะไร
หวายเป็นพืชในวงศ์ปาล์ม ลำต้นเลื้อยพาดไปตามต้นไม้ใหญ่ในป่า ลำต้นและกาบมีหนาม ประเทศไทยมีหวายมากกว่า 60 ชนิด และหวายที่จะนำมาทำงานหัตถกรรมได้ดีต้องมีอายุหลายปี ลำต้นยาวและเนื้อแน่นพอ
การเก็บหวายมักทำในฤดูแล้ง เพื่อให้ตากแห้งได้ดีและป้องกันเชื้อรา หวายที่ผ่านการแปรรูปแล้วแบ่งเป็นหวายลำ (ทั้งลำ ใช้ทำโครงเฟอร์นิเจอร์) และหวายเส้นที่ผ่าออก (ใช้สานหรือพันรอยต่อ)
หวายเทียมคืออะไร
หวายเทียมคือเส้นพลาสติกที่รีดขึ้นรูปให้มีสีและผิวคล้ายหวาย วัสดุที่ใช้มีหลายเกรด เกรดที่ดีมักเป็นโพลีเอทิลีนความหนาแน่นสูง (HDPE) ที่ผสมสารกันรังสียูวีและมีสีเนื้อเดียวตลอดเส้น ส่วนเกรดราคาถูกอาจเป็นพีวีซีที่กรอบและซีดเร็วกว่า
สิ่งที่ควรรู้คือ คำว่า wicker ในภาษาอังกฤษหมายถึง วิธีการสาน ไม่ใช่ชื่อวัสดุ เฟอร์นิเจอร์ที่เขียนว่า wicker จึงอาจเป็นหวายแท้หรือพลาสติกก็ได้ ต้องดูวัสดุที่ระบุให้ชัด
หวายแท้กับหวายเทียม เทียบกัน 6 ด้าน
| ด้าน | หวายแท้ | หวายเทียม |
|---|---|---|
| วัสดุ | ลำต้นปาล์มเลื้อยจากธรรมชาติ | พลาสติก PE / HDPE / PVC |
| ผิวสัมผัสและสี | ผิวมันธรรมชาติ สีเข้มขึ้นและสวยขึ้นตามอายุ แต่ละเส้นต่างกันเล็กน้อย | ผิวเรียบสม่ำเสมอ สีเท่ากันทุกเส้น |
| การใช้งานกลางแจ้ง | ไม่เหมาะกับการตากแดดตากฝนโดยตรง ควรใช้ในร่มหรือใต้ชายคา | ออกแบบมาให้ทนแดด ฝน และรังสียูวี |
| น้ำหนักและความรู้สึก | เบาแต่แน่น ยืดหยุ่น นั่งแล้วรับน้ำหนักตัวได้นุ่ม | เบา ความรู้สึกขึ้นกับเกรดของพลาสติกและโครงด้านใน |
| การดูแล | ปัดฝุ่น เช็ดหมาด ๆ ระวังความชื้นและแดดจัด | ล้างน้ำได้ ดูแลง่ายกว่า |
| เมื่อหมดอายุใช้งาน | วัสดุธรรมชาติ ย่อยสลายได้ | เป็นขยะพลาสติก |
ทั้งสองวัสดุไม่ได้ดีกว่ากันในทุกเรื่อง หวายเทียมตอบโจทย์พื้นที่กลางแจ้งที่โดนแดดฝนตลอดเวลา ส่วนหวายแท้ตอบโจทย์พื้นที่ภายในบ้าน ใต้ชายคา และคนที่ให้คุณค่ากับวัสดุธรรมชาติ
วิธีดูว่าเป็นหวายแท้หรือหวายเทียม
- ดูผิวเส้น — หวายแท้มีความต่างของสีและรอยข้อเล็ก ๆ ตามธรรมชาติ หวายเทียมสีเท่ากันทุกเส้น
- ดูปลายเส้นหรือรอยตัด — หวายแท้เห็นเนื้อในเป็นเส้นใย หวายเทียมเห็นเนื้อพลาสติกตัน
- สัมผัส — หวายแท้ให้ความรู้สึกแห้ง อุ่นมือ ส่วนพลาสติกเรียบลื่นและเย็นกว่า
- ดูวัสดุที่ระบุ — ถามผู้ขายให้ระบุชัดว่าเป็นหวายแท้ หรือ PE / PVC
หวายแท้เหมาะกับใคร หวายเทียมเหมาะกับใคร
เลือกหวายแท้ ถ้าคุณจะวางเฟอร์นิเจอร์ในบ้าน ห้องนั่งเล่น ห้องนอน หรือระเบียงที่มีหลังคา ต้องการวัสดุธรรมชาติ และอยากได้ชิ้นงานที่สวยขึ้นตามเวลา
เลือกหวายเทียม ถ้าต้องวางกลางแจ้งริมสระ ในสวนที่โดนฝนโดยตรง หรือในพื้นที่ที่ต้องล้างน้ำบ่อย
ทำไมชอบสานเลือกหวายแท้
งานของชอบสานเป็นงานสำหรับใช้ในบ้าน ทุกชิ้นจึงทำจากหวายแท้ เพราะหวายแท้ให้สิ่งที่วัสดุสังเคราะห์ให้ไม่ได้ ทั้งผิวที่มีชีวิต สีที่เปลี่ยนไปตามการใช้งาน และความยืดหยุ่นที่ช่างใช้ดัดขึ้นรูปได้อย่างประณีต
คำถามที่พบบ่อย
หวายเทียมทำจากอะไร?
หวายเทียมทำจากพลาสติก เช่น โพลีเอทิลีน (PE) โพลีเอทิลีนความหนาแน่นสูง (HDPE) หรือพีวีซี (PVC) ที่รีดเป็นเส้นให้ดูคล้ายหวาย
หวายแท้วางกลางแจ้งได้ไหม?
ไม่แนะนำให้วางในจุดที่โดนแดดและฝนโดยตรง เพราะความชื้นและรังสียูวีทำให้หวายแห้งเปราะหรือขึ้นราได้ ควรวางในร่มหรือใต้ชายคา
หวายแท้กับหวายเทียมอันไหนทนกว่า?
ขึ้นกับสภาพการใช้งาน กลางแจ้งหวายเทียมเกรดดีทนกว่า ส่วนในบ้านหวายแท้ที่ดูแลถูกวิธีใช้งานได้ยาวนานและสวยขึ้นตามอายุ
ชอบสานมีหวายเทียมไหม?
ไม่มี สินค้าของชอบสานทำจากหวายแท้ทุกชิ้น
เฟอร์นิเจอร์และตะกร้าจากหวายแท้
เลือกซื้องานหวายแท้ทำมือของชอบสานได้